تبليغاتX
اتنوموزیکولوژی

پایگاه حاضر فعالیتش را از تیر ماه سال 1389 در قالب یکی از وبلاگ‌های بلاگفا آغاز کرد و طی 21 ماه فعالیت تلاش کرده است مطالب پراکنده‌ای که در فضای اینترنت فارسی پیرامون اتنوموزیکولوژی وجود داشته را جمع آوری کرده و با ذکر منبع مجددا منتشر نماید.

با توجه به برنامه‌هایی که این پایگاه در نظر دارد، ادامه فعالیت‌های پایگاه در قالب یک وبلاگ امکانپذیر نخواهد بود. از این رو فعالیت‌های پایگاه حاضر به منظور طراحی یک سایت متوقف شده و داده‌های آن پس از طراحی و پیاده‌سازی سایت جدید پایگاه روی آن مجددا در دسترس قرار خواهد گرفت.

مدیریت سایت

+ درج شده در سه شنبه بیست و دوم فروردین 1391ساعت 22:13 توسط حامد جلیلوند |

حامد جلیلوند

"موسیقی سنتی" امروز به طیف گسترده‌ای از انواع موسیقی ایران اطلاق می‌شود. گوناگونی‌ها و تفاوت‌های مصادیق این اصطلاح که ناشی از مدرنیسم در موسیقی ایران است، کارآمدی این اصطلاح را به چالش می‌کشد. این مقاله به واسطه بررسی چند مصاحبه با اساتید موسیقی ایران، سعی در استخراج مولفه‌های معنایی موسیقی سنتی دارد. تحلیل مولفه‌های معنایی، امکان نقد کارآمدی اصطلاح موسیقی سنتی را در مقابل اصطلاح "موسیقی دستگاهی" فراهم می‌آورد.
این پژوهش نشان می‌دهد که اصطلاح موسیقی سنتی برای نامیدن مصدایق مورد نظر گویشوران، جامع و مانع نیست و در بهترین حالت تنها می‌تواند به نوع خاصی از موسیقی دستگاهی ایران اطلاق شود که سعی در احیا و حفظ سنت‌ها در این نوع از موسیقی دارد.

کلید واژگان:
زبان‌شناسی، معنی‌شناسی، مولفه‌های معنایی، موسیقی سنتی، موسیقی دستگاهی، مدرنیسم


ادامه مطلب
+ درج شده در پنجشنبه سیزدهم بهمن 1390ساعت 3:9 توسط حامد جلیلوند |

گردآوری : هوشنگ جاوید

ناشر : مرکز موسیقی حوزه هنری . 1385

نمونه صوتی

+ درج شده در چهارشنبه دوازدهم بهمن 1390ساعت 12:1 توسط متین عباسی |

آوازخوان ، خنیاگر و نوازنده تنبورک سال ۱۳۳۰ در ایرانشهر متولد شد. او از ۸ سالگی آموختن «دهلک» را آغاز کرد و در نوجوانی علاوه بر آن، خوانندگی را نیز ادامه داد. بامری از سال‌های اولیه جشنواره موسیقی فجر در زمره نوازندگان و خوانندگان ثابت بخش موسیقی نواحی این جشنواره بود و سپس در جشنواره‌ها و همایش‌هایی چون آیینه و آواز، موسیقی حماسی و نی‌نوازان و عمده جشنواره‌های موسیقی نواحی کرمان حضور یافت و بارها و بارها به دریافت جایزه ویژه و لوح سپاس نائل آمد


ادامه مطلب
+ درج شده در یکشنبه نهم بهمن 1390ساعت 23:50 توسط متین عباسی |

آواز : فریدون پور رضا

تنظیم : رضا فدایی

از مجموعه : نغمه های ایران زمین

نشر : سروش . 1387

نمونه صوتی 


ادامه مطلب
+ درج شده در یکشنبه نهم بهمن 1390ساعت 11:31 توسط متین عباسی |


Anthony Seeger، ترجمه زهره دودانگه.

موسیقی می تواند به عنوان صداهای معناداری که توسط انسان سازماندهی شده و دارای ابزار فیزیکی و ویژگی های فیزیولوژیکی، روانشناختی، اجتماعی و فرهنگی است تعریف شود (این موارد تا این مرتبه می تواند و یا باید در عمل متمایز گردند). اتنوموزیکولوژی، در معنای کلمه مطالعه ی موسیقی جوامع (قومیت ها)، به عنوان مطالعه ی موسیقی در زمینه اجتماعی و فرهنگی خود تعریف شده است. در این معنا این دانش ترکیبی از انسان شناسی و موسیقی شناسی است و بسیاری از تاثیرات شکل گرفته و تحول یافته را از یک سو با انسان شناسی، جامعه شناسی، روانشناسی و فرهنگ عامه و از سوی دیگر با موسیقی شناسی، نظریه موسیقی، تاریخ هنر و  نقد ادبی به اشتراک می گذارد. با وجود اینکه زمینه ی این رشته را می توان در اواخر قرن نوزدهم یافت، استفاده از اصطلاح اتنوموزیکولوژی از دهه ی 1950 متداول شد.


ادامه مطلب
+ درج شده در شنبه هشتم بهمن 1390ساعت 14:19 توسط حامد جلیلوند |

اساس و زیربنای مدرسه موسیقی هرب آلبرت یا همان دپارتمان اتنوموزیکولوژی دانشگاه کالفرنیا ((UCLA ،در سال 1960 توسط مانتل هود اتنوموزیکولوگ شناخته شده معاصر پایه ریزی و تاسیس شده است.در سالهای اولیه دانشمندان مهمی همچون چارلز زیگر، برای پیشبرد اهداف و چشم اندازهای آینده با این دانشکده همکاری داشتند.اما حد فاصل سالهای 1960 تا 1989 اتنوموزیکولوژی صرفا یکی از برنامه های درسی و زیر مجموعه موسیقی در این دانشکده بود.در 1989 گروه مستقلی با عنوان موسیقی شناسی قومی و موسیقی شناسی سیستماتیک در این دانشکده به وجود آمد و سرانجام در سال 1995 این دپارتمان به دانشکده اتنوموزیکولوژی تغییر نام داد.در این دانشکده موضوعات متعددی پیرامون موسیقی های قومی جهان،موسیقی های مردمی،موسیقی جز و موسیقی کلاسیک تدریس می شود.در طول سال تحصیلی 2010 و 2011  این دانشکده پنجاهمین سال فعالیت خود را در این زمینه ها با بر برگزاری سمپوزیوم و کنسرت و نمایشگاه ،جشن گرفت.


ادامه مطلب
+ درج شده در شنبه هشتم بهمن 1390ساعت 14:2 توسط حامد جلیلوند |


انجمن اتنوموزیکولوژی یکی از مهمترین انجمن های موسیقی شناسی قومی در جهان، در سال 1955 تاسیس شده است.هدف از تاسیس این انجمن ارتقاء و گسترش پژوهش ، مطالعه و اجرای موسیقی های فرهنگی و سنتی ملل  با در نظر گرفتن  و تحقیق در زمینه های فرهنگی آن بوده است .
در حال حاضر انجمن اتنوموزیکولوژی سازمانی مستقر در ایالات متحده با عضویت بین المللی از بیش از 1800 نفر پژوهنده موسیقی است که به مطالعه همه اشکال متنوع موسیقی از دیدگاه انسانی و اجتماعی و علمی می پردازد.


ادامه مطلب
+ درج شده در شنبه هشتم بهمن 1390ساعت 13:54 توسط حامد جلیلوند |

استاد محمد حسین یگانه

آواز و دوتار: استاد محمد حسین یگانه

نشر ماهور . 1381 . 

نمونه صوتی


ادامه مطلب
+ درج شده در شنبه هشتم بهمن 1390ساعت 1:39 توسط متین عباسی |

خله یا هله آوایی فریاد گونه است که برای اعلان واطلاع رسانی در مناطق کوهستانی و ییلاقی تالش استفاده می شود. این آوای فریاد گونه از طبیعت، محیط پیرامون و صدای پرندگان گرفته شده است. در خله(هله) تالشی علاوه بر اینکه افراد در کوهستان ها و مزارع از طریق آن یکدیگر را صدا میزنند با عبارت "جان برا جان اویه" (ای برادر جان با تو هستم) نیز با هم ارتباط برقرار می کنند.

نمونه صوتی تالش خله


منبع : آلبوم موسیقی نواحی ایران (موسیقی تالش) . گردآوری و ضبط : آرمین فریدی هفت خوانی .نشر ماهور 1384

+ درج شده در جمعه هفتم بهمن 1390ساعت 3:57 توسط متین عباسی |

سعید افزونتر
موسیقی شناسی از زمانی که به عنوان شاخه ای از دانش ها به طور مستقل اعلام موجودیت کرد گرایشی درون جویانه (Immanantiste) به خود گرفت. موسیقی شناسان نیز مانند زبانشناسانی که ایده «معنی در داخل متن است» را پذیرفته اند  (1)، به تجزیه و تحلیل متن موسیقی پرداختند. ویژگی دیگری که موسیقی دارد و معنی شناسی موسیقی را از معنی شناسی زبان پیچیده تر می سازد آمیختگی موسیقی با دیگر هنرها است. موسیقی به طور طبیعی با اسطوره، تاریخ، ادبیات، شعر، نمایش و رقص در هم تنیده شده است. به همین جهت در بعضی از فرهنگ ها واژه ای مستقل برای مفهوم موسیقی وجود ندارد و موسیقی را منفک از آیین، شعر، نمایش و مظاهر و مصادیق آن تصور نمی کنند. به همین علت در بسیاری از فرهنگ ها تفکیک حوزه خاص مورد مطالعه موسیقی شناسی مقدور نیست. لیکن در حوزه اروپای غربی برای بنیان شاخه ای مستقل از دانش (موسیقی شناسی) سعی در ساختن موضوع مطالعاتی خاصی با عنوان موسیقی کردند. لذا مطالعه «پدیده صوتی» یا به عبارتی وجه قابل دریافت عینی آن، محدوده موسیقی شناسی را تشکیل داد.


ادامه مطلب
+ درج شده در جمعه سی ام دی 1390ساعت 18:10 توسط حامد جلیلوند |

محمد رضا درویشی
اتنوموزیکولوژی یا شناخت موسیقی اقوام و ملل، گرایش علمی مشترکی بین موزیکولوژی(موسیقی‏شناسی) و اتنولوژی(انسان شناسی )است.این رشته همچون‏ رشته‏های دیگر علمی که در غرب شکل گرفته‏اند تعریفی‏ غرب‏مدار از موضوع خود ارائه می‏دهد که آن«بررسی‏ موسیقی اقوام غیرغربی»است؛ولی شاید برای محقق‏ غیرغربی بتوان این تعریف را به«بررسی موسیقی نواحی و مناطق،که خارج از حوزه موسیقی رسمی کشور هستند» تعبیر کرد.
هرچنداتنوموزیکولوژی به معنای خاص؛نیاز به‏ اطلاعات پایه در موزیکولوژی دارد ولی همانگونه که در این‏ گزارش خواهیم دید بسیاری از حوزه‏های پژوهشی در اتنوموزیکولوژی وجود دارند که الزاما داشتن اطلاعات فنی‏ زیادی را در قلمرو موزیکولوژی ایجاب نمی‏کنند.


ادامه مطلب
+ درج شده در جمعه سی ام دی 1390ساعت 18:3 توسط حامد جلیلوند |

ساسان فاطمی
جشن و موسیقی شبیه به هم‏اند.هر دو براساس طرحی کلی که اجازه بداهه‏پردازی در یک چارچوب‏ از پیش تعیین شده را می‏دهد"اجرا"می‏شوند.هر دو نقاط اوج و فرود و نقاط تنش و آرامش دارند و در زمان رخ می‏دهند.در ضمن،جشن،به عنوان محل عالی ارایه و اجرای موسیقی،یک کنسرواتوار موسیقی به حساب می‏آید.جشن به کمک موسیقی به بسیج عمومی دست می‏زند و با تقسیم زمان بر اجتماعیت،تمایزها و تقسیم‏های اجتماعی که در بطن این اجتماعیت است،تأکید می‏کند.موسیقی و جشن در فرهنگ‏های ایرانی،چه کشور ایران و چه حوزه  فرهنگی ایرانی شامل ازبکستان،تاجیکستان، افغانستان و جمهوری آذربایجان،در بسیاری موارد ویژگی‏های فوق را به نمایش می‏گذارند.


ادامه مطلب
+ درج شده در جمعه سی ام دی 1390ساعت 17:58 توسط حامد جلیلوند |

هاشم رجب‏ زاده

اهل تحقیق بر آنند که«بیوا»یا بربط ژاپنی از ایران باستان آمده است.بربطهائی که از ایران و به دست بازرگانان به اروپا برده شد و الگوی بربط فرنگی( Lute )شد،و از روی آنهائی که از راه چین‏ به کرده و ژاپن آمد،«بیوا»را ساختند.گفته‏اند که این ساز در دورهء تاریخی نارا( Nara ،سالهای 710 تا 780 میلادی)به ژاپن آمد؛بربط که به چین رفت آنرا با تحریف نام اصلی«بی‏پا»خواندند؛و چون به ژاپن آمد،به همین قیاس«بیوا»نام گرفت.

بسا که گوش سپردن به آواز«بیوا»پرنده خیال را به پرواز درمی‏آورد،و این اندیشه در سر می‏آید که چه بسیار از مردم در چار گوشهء جهان از نغمه این ساز به شور و وجود آمده‏اند؛چه‏ بسیار داستانها و افسانه‏های گوناگون که در اقطار عالم همراه بانوی این ساز گفته و خوانده‏اند.در ژاپن هم آوای بیوا با حکایت‏ها و داستانهای مردم و تاریخ این سرزمین همساز و دمساز است.


ادامه مطلب
+ درج شده در جمعه سی ام دی 1390ساعت 17:14 توسط حامد جلیلوند |

Bert Oling و Heinz Wallis، ترجمه سوسن قیصرزاده
مدت‌ها قبل سازها و نوازندگان از شـأن امروزین برخوردار نبودند. فلوت، چنگ و طبل در اصل هیچ‌گاه به نیت لذت بخشیدن به‌کار نمی‌رفتند. هنگامی که این سازها برای اولین بار ساخته شد، برای شکار، آماده سازی غذا و ارتباطات، دفع حمله‌ی دشمنان یا ارواح شیطانی، خشنود ساختن خدایان و از بین بردن هراس، مورد استفاده قرار می‌گرفت. بدین ترتیب آن‌ها به بقای جسم و جان نژاد بشر یاری می‌رساندند.
موسیقی به‌عنوان دست‌آوردی برای بقای زندگی از دل این آلات بیرون آمد.
هر چه آسان‌تر مردم با محیط پیرامون‌شان سازش یابند، احتمال بقای‌شان بیشتر است. انسان‌ها سازش پذیرانی هوشمندند و این را مدیون رشد خارق العاده‌ی قشر مغزی‌شان هستند.
آن‌ها در موقعیت‌هایی که برای انجام امورشان از نظر جسمانی عاجز بودند، به ساخت وسایلی نظیر نیزه، تیر و کمان (برای شکار) و طبل (برای ایجاد ارتباطات) دست زدند. این سازها به نوبه‌ی خود سودمند بودند اما مقرر بود به چیزی بیش از آن تبدیل شوند.

ادامه مطلب
+ درج شده در شنبه بیست و پنجم دی 1389ساعت 10:26 توسط حامد جلیلوند |

کتاب «سنت‌های کلاسیک موسیقی ایرانی» یا در زبان روسی: «КЛАССИЧЕСКИЕ ТРАДИЦИИ ИРАНСКОЙ МУЭЫКИ » در سال 1982 از سوی بنگاه انتشاراتی « آهنگساز شوروی » در مسکو به چاپ رسیده است.
نویسنده این کتاب، موسیقی‌شناسی به نام ویکتور سرگییویچ وینوگرادوف است که کتابی نیز دربارۀ فکرت امیروف، آهنگساز نامی جمهوری آذربایجان نوشته است. کتاب در قطع کوچک و ۱۸۴ صفحه چاپ شده و دربرگیرنده هشت بخش، همراه با پیشگفتار ِ نویسنده، کتابنامه و پیوست است.
در این کتاب، علاوه بر از نمونه‌های نت، ۱۶ صفحه مصور سیاه وسپید نیز گنجانده شده، مانند تصاویری از طاق بستان، تصویر چهار نوازنده روی ظروف نقره‌ای ساسانیان و روی مینیاتوری از یک شاهنامۀ سدۀ شانزدهم میلادی، نقاشی صفی‌الدین ارموی اثر حسین بهزاد، میرزا عبدالله و داریوش صفوت نوازندگان تار و حسین ملک نوازنده سنتور.

ادامه مطلب
+ درج شده در یکشنبه دوازدهم دی 1389ساعت 19:20 توسط حامد جلیلوند |

آروین صداقت کیش
«هر یک از این آهنگ‌های مردم ما نمونه‌ی واقعی تکامل هنری است. من آن‌ها را شاهکارهای مینیاتور می‌دانم. همسطح فرم‌های وسیع‌تری که فوگ باخ وسونات موتزارت نمونه‌ی آن باشند. این آهنگ‌ها از لحاظ کیفیت و پرمایگی در دنیای فکر موسیقی خود را بدون جزئیات بیان می‌کنند.» (2) این‌ها کلمات یکی از آهنگ‌سازان نامدار قرن گذشته است کسی که نامش پیوندی ناگسستنی با پژوهش جدی موسیقی‌های غیر کلاسیک دارد. ارزشی که او به این ساخته‌های فرهنگی می‌دهد یکی از کلیدهای اصلی نگاه انسان مدرن به پدیده‌های فرهنگی است.
این نگاه که گاهی از آن به نوعی دموکراسی فرهنگی هم تعبیر می‌شود، بر پایه‌ی زدودن تصور فرهنگ برتر از جهان‌بینی‌های هنری قرار دارد (3). همان ذهنیتی که هنرمندان تجسمی ابتدای قرن بیستم را واداشت تا برساخته‌های هنری آفریقایی را به دنبال بیانی نو بکاوند؛ چیزی که تا پیش از آن قابل تصور نبود. در حقیقت در جریان این تغییرات رابطه‌ی میان نگاه انسان شهرنشین به فرهنگ و ساخته‌های هنری مردم پیرامون (یا فرهنگ‌های دیگر) دستخوش تحول شد.

ادامه مطلب
+ درج شده در یکشنبه دوازدهم دی 1389ساعت 15:23 توسط حامد جلیلوند |

آزاده رجایی

«اتنو» در لغت به معناي قوم يا يك گروه خاص از مردم بومي يك منطقه است و در تركيب با كلمه موزيكولوژي به معناي موسيقي‌شناسي، علمي نسبتاً جديد را پديد مي‌آورد كه به خصوص در چند سال اخير توجه شاياني به آن شده است. هدف اصلي اتنوموزيكولوژي بررسي موسيقي نواحي مختلف دنيا، ريشه‌يابي، مقايسه و يافتن ارتباط آن با ساير مقوله‌هاي علم و هنر است، به عبارت ديگر، بررسي موسيقي تمام مليتها و تمام فرهنگها در تمامي اعصار. متخصصين اين دانش اساس كار خود را بر پژوهش و جمع‌آوري مدارك و نيز ترويج موسيقي بومي و سنتي در جهت شناخت نيازهاي جوامع معاصر قرار مي‌دهند. بنابراين تمام موضوعات مربوط به ابداع و ساخت موسيقي اعم از افراد سازنده، ابزارآلات به كار برده شده، عقايد و عكس‌العملهاي مختلف، رفتارها و جريانهاي گوناگون و خصوصاً عامل عصر و زمان در حيطه مطالعات اتنوموزيكولوژيستها مي‌گنجد. علاوه بر اين، كارشناسان اين رشته در پژوهشهاي خود از دستاوردهاي مردم‌شناسان، موسيقيدانان، كارآموزان، آهنگسازان، كتابدارها، زبانشناسان، پژوهشگران فرهنگي و روانشناسان نيز بهره مي‌جويند...


ادامه مطلب
+ درج شده در سه شنبه بیست و ششم مرداد 1389ساعت 0:47 توسط حامد جلیلوند |

پژمان اکبرزاده

درباره موسیقی و سازهای کهن ژاپن، سالها پیش در «مجله موسیقی»، نوشتارهایی پراکنده انتشار یافته و به نظر می رسد که متاسفانه هنوز کتاب جامعی درباره این موضوع در دسترس علاقه مندان پارسی زبان نباشد. چنین مشکلی حدود نیم قرن پیش در دنیای انگلیسی زبانان هم وجود داشت و همین کمبود شد که به ویلیام مالم (William Malm) پیشنهاد شود کتابی درباره موسیقی ژاپنی به زبان انگلیسی بنویسد...


ادامه مطلب
+ درج شده در سه شنبه نوزدهم مرداد 1389ساعت 13:28 توسط حامد جلیلوند |

اتنوموزیکولوژی (ethnomusicology) یا "موسیقی‌شناسی قومی" را می‌توان علم مطالعه موسیقی در بستر فرهنگ دانست. این علم را با نام‌های دیگری نیز می‌شناسند: comparative musicology یا موسیقی‌شناسی تطبیقی و نیز anthropology of music و musical anthropology یا انسان‌شناسی موسیقی و همچنین عناوینی چون موسیقی ملل، موسیقی فلکلور، موسیقی اقوام غیراروپایی و ... .
دو گرایش عمده در این علم وجود دارد. گرایش اول که به موسیقی‌شناسی متمایل است اتنوموزیکولوژی را زیر شاخه موسیقی‌شناسی می‌داند. در مقابل رویکرد دیگر به فرهنگ گرایش دارد و این علم را زیر شاخه آنتروپولوژی (انسان‌شناسی/مردم‌شناسی) می‌داند. در اتنوموزیکولوژی موضوعاتی چون موسیقی، رقص، سازها  به عنوان موضوعات کلاسیک در کنار بسیاری از مفاهیم جدیدتر چون کارکرد و جایگاه موسیقی، ژست‌ها و رفتار و غیره در بستر یک فرهنگ محلی یا جهانی بررسی می‌شود.


ادامه مطلب
+ درج شده در سه شنبه نوزدهم مرداد 1389ساعت 11:56 توسط حامد جلیلوند |